عالمی که با تسلط بر چند زبان به تبیین معارف اهل بیت علیهم السلام می پرداخت

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری «حوزه»، حجت‌الاسلام والمسلمین نبی‌بخش مبارک‌پوری در سال ۱۲۵۲ شمسی در شهر مبارک‌پور از توابع اعظم‌گره، ایالت اوتار پرادش هند، چشم به جهان گشود. پدر ایشان، حجت‌الاسلام والمسلمین ضیاءالدین، عالمی پرهیزگار و اهل عمل بود و مادرشان بانویی دیندار و بسیار باتقوا به شمار می‌رفت. پدر، به سبب محبت و ارادت ویژه‌ای که به پیامبر اکرم (ص) داشت، نام فرزند خود را «نبی‌بخش» نهاد.

نبی‌بخش از همان دوران کودکی از نعمت داشتن پدر و مادر محروم شد. با این حال، از خردسالی علاقه فراوانی به خواندن، نوشتن و فراگیری دانش از خود نشان داد. پس از درگذشت والدین، تحت سرپرستی بزرگان خاندان خویش قرار گرفت. از آنجا که برخی از بستگانش در شهر بمبئی ساکن بودند، به آنجا رفت و زیر نظر استادان برجسته به فراگیری علوم ابتدایی پرداخت و در خوشنویسی و نقاشی مهارت چشمگیری یافت. هنگامی که مالک و مدیر یکی از روزنامه‌ها از توانایی او در خوشنویسی و نقاشی آگاه شد، وی را به همکاری دعوت کرد و بدین ترتیب با حقوقی مناسب مشغول به کار شد.

در سن هجده‌سالگی، خواهرش مقدمات ازدواج او را فراهم ساخت. خودِ حجت‌الاسلام والمسلمین نبی‌بخش درباره زندگی‌نامه‌اش چنین می‌نویسد:

«روزی همراه دوستانم به مسجد مغول رفته بودم. در آنجا حجت‌الاسلام والمسلمین علی‌بخش درباره ضرورت تعلیم و فراگیری علوم سخن گفت. ایشان فرمود: انسان تنها در این دنیا فرصت آموختن دارد و اگر نادان از دنیا برود، تا ابد دیگر فرصتی برای علم‌آموزی به او داده نمی‌شود. این سخن چنان مرا به اندیشه فرو برد که با خود گفتم اگر اکنون از دنیا بروم، برای همیشه جاهل خواهم ماند. از همین رو تصمیم گرفتم قرآن را بیاموزم و از تعالیم آن بیشترین بهره را ببرم؛ اما برای یادگیری قرآن، نخست باید بر زبان و ادبیات عرب تسلط کافی پیدا کنم.»

پس از آن، برای تحصیل علوم دینی سه شهر نجف، لاهور و لکهنو را در نظر گرفت و سرانجام با استخاره، شهر لاهور را برگزید. او برای رسیدن به هدف خود از بمبئی به کراچی و از آنجا به لاهور سفر کرد و در «مدرسه رحیمیه» به تحصیل پرداخت. هنگامی که طلاب و استادان مدرسه از هنر خوشنویسی و نقاشی او آگاه شدند، احترام و توجه ویژه‌ای نسبت به وی نشان دادند.

زمانی که توانایی درک واژگان و جملات عربی و ترجمه آن‌ها را به دست آورد، وارد دانشکده اورینتل شد و با نمرات ممتاز، مدارک مولوی، مولوی عالم، مولوی فاضل و منشی فاضل را اخذ کرد.

با روی آوردن به فهم عمیق قرآن، احساس ناتوانی بیشتری در خود دید. از این رو، مدتی طولانی از محضر علامه شیخ عبدالعلی هروی در پتیاله، لاهور و لودیانه بهره برد و آن‌گونه که شایسته بود از دانش و کمالات ایشان استفاده کرد. وی از نظر قدرت مطالعه، حافظه، هوش و علاقه به علم، کم‌نظیر بود.

حجت‌الاسلام والمسلمین نبی‌بخش پس از پایان این دوره، عازم مشهد مقدس شد و در آنجا با دختر یکی از علمای کرمان، که بانویی عالمه، فاضله، عابده و زاهده بود، ازدواج کرد. او تا پایان عمر در مشهد به تألیف و تصنیف آثار علمی و دینی پرداخت. از جمله آثار وی، قصیده‌ای بلند در فضایل اهل‌بیت عصمت و طهارت علیهم‌السلام است که به دو زبان فارسی و عربی سروده شده است.

علاوه بر این، مقالات و کتاب‌های فراوانی از ایشان به یادگار مانده است که از آن جمله می‌توان به این آثار اشاره کرد:

به‌التوحید و التجرید، نبوت، امامت، شناخت واقعی انسان و جهان از دیدگاه قرآن و مذهب حق، میدان محشر، جنات‌الخلود، بشارات المصطفی من صحائف الانبیاء، المعراج، مهدی شیعه، القسطاس المستقیم، دُرّالنظیم و آثار دیگر.

ایشان افزون بر تسلط بر علوم گوناگون، به زبان‌های مختلفی از جمله انگلیسی، عربی، فارسی، هندی و عبری نیز آشنایی کامل داشت.

سرانجام این عالم ربانی در سن هفتاد و دو سالگی در مشهد مقدس دار فانی را وداع گفت و پیکر ایشان در حسینیه کرمانی‌ها در مشهد به خاک سپرده شد.